Şeker Hastalığında Ayak Yarası Bakımı

Diyabet hastalığının neden olduğu bir başka olumsuz etki de ayaklarda oluşabilen yaralardır. Ayak ve ayak bileklerinde yara meydana gelmesi, dokular arasındaki açıklık durumları daha çok ileri yaşlardaki erkeklerde daha sık görülmektedir. Yara oluşumları genelde insülin kullanmak zorunda kalan, diyabet hastalığına ek olarak böbrek hastalığı – rahatsızlığı, göz hastalıkları, kalp – damar sistemi hastalıkları yaşayan ve ileri yaşa (sıklıkla 60+, 70+)sahip kişilerde rastlanmaktadır. Bu şartlara sahip hastaların hepsinde ayak yarası oluşacak diye bir kaide olmamakla birlikte her bir artı olumsuzluk ayak yarası riskini doğrudan arttıracak alt etkenler oluşturur.

Şeker Hastalarında Ayak Yarası Bakımı

Diyabet hastalığı neticesinde sinir sistemi, sinir hücreleri zarar alır. Kan şekerindeki yükseklik ne kadar uzun zaman zarfınca devam ederce ve yüksek seyrederse risk de o denli artar. Sinir hücrelerindeki tahribatla birlikte dokunma hissi kayıpları, acı hissi kayıpları meydana gelir. Ayaklara ulaşan kan damarlarında tıkanıklıklar meydana gelebilir ve herhangi bir dış etkenle yara oluşabilir ya da etken olmaksızın dokularda ayrıklık oluşarak yarayla neticelenir. Hızla yaraya müdahale edilmelidir. Aksi halde şeker hastalığından dolayı yara iyileşmesi yavaşken müdahale edilmediği takdirde daha da zor, yavaş ve zorlu bir yara bakımı –  yara tedavisi gerekir. Hatta sonu alınamayacak kadar şiddetli durumlara sebebiyet verebilir.

Şeker hastalığında ayak bakımı; burada yazılanlar her şeker hastasının dikkat etmesi gereken kriterlerdir. Ayaklarınızda yara olsun olmasın her bir kriteri benimsemelisiniz.

  • Kesinlikle sigara ve diğer tütün mamüllerini kullanmayınız. Şeker hastalığında yara iyileşmesi daha zorlu ve yavaş olmaktadır. Sigara gibi zararlı materyaller doğrudan doku iyileşmesini daha da geciktirir. Bu da elzem durumlara neden olabilir.
  • Her ne şartta olursa olsun, plajda dahi olsanız çıplak ayakla yürümemelisiniz. Terlik – ayakkabı kullanmalı, tabanı çok ince olmamalı, ortopedik olmalı, çok sıkmamalı. Çıplak ayakla yürürken alabileceğiniz en ufak bir yara darbesi dahi yaranın büyümesiyle ve bakım – tedavisinin zorlaşmasıyla neticelenir. Küçük bir ayak yarası dahi olsa derhal Dahiliye uzmanınıza başvurmalısınız. Nasıl olsa küçük bir yaradır çabucak geçer düşüncelerine sahip olmamalısınız.
  • Ayaklarınızda yara olsun olmasın kesinlikle soba, kalorifer peteği gibi sıcak yerlere uzatmayınız, sıcak su torbaları kullanmayınız.
  • Ayak tırnaklarınızı kısa kesmeye uğraşmayınız. Çoğu şeker hastası tırnağını kısa kesmeye çalışırken aldığı küçük tırnak makası yaralarını önemsememekte, küçük yaralar hızla büyümektedir.
  • Ayaklarınızı her gün kontrol ediniz. Küçük bir yara dahi görseniz hızla uzmana müracaat ediniz. Ayaklarınızın günlük temizlik ve hijyenine özen gösteriniz. Ayaklarda beliren herhangi bir kızarıklık, kuruluk, şişme veya beyazlama gibi etkileri dahi göz önünde bulundurunuz.
  • En uygun ayakkabıları tercih ediniz. Gerekmedikçe ayakkabı giymeyiniz.
  • Çoraplarınızı her gün değiştiriniz ve kesinlikle pamuklu materyallerle üretilen çorapları tercih ediniz.
  • Ayaklarınızı her gün ılık su kullanarak yıkayınız.
  • Her daim temiz ve kuru kalmasına özen gösteriniz.
  • Doktorunuzun yönergelerine tam riayet ediniz. Enfeksiyonun engellenmesi, gelişmesi ve tedavi edilmesine yönelik tüm direktifleri tam ve zamanında uygulayınız.
  • Yaralı bölgelerini; ağırlık, baskı, basınç gibi etkilerden uzak tutunuz.
  • Ayak yarasındaki tüm ölü dokuları temizleyiniz.
  • Pansuman yönergelerine dikkat ediniz. Pansumanda kullanılacak malzemeleri de doktorunuzun önerisine uygun olarak seçiniz.
  • Dolaşım bozuklukları hastalıklarınız varsa tedavilerinizi aksatmayınız. Dolaşım bozuklukları ayak yarası bakımını zorlaştırabilir.
  • Kan şekerinizi her daim kontrol altında tutmaya özen gösteriniz. Bunun için tüm direktiflere uyunuz. İlaçlarınızı düzenli alınız, varsa insülini kullanınız – aksatmayınız, diyetisyeninizle irtibatı kesmemeli ve kan şekerinizi dengeleyebilecek her türlü diyet programına kesin uyunuz. Kan şekerinizi dikkate almazsanız ayak yaralarınız daha da geç iyileşebilir hatta çıkmazlara ulaşabilir.

Kaynak: http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/per/belge/di_hst_deri_blgyara_iyver06.pdf

AboutDoç. Dr. Hasan Erdem
1976 Hatay doğumlu olan Dr. Hasan Erdem; 1996 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’ne girmiş ve 2002 yılında Tıp Doktoru olarak mezun olmuştur. Ardından İstanbul Bezmialem Vakıf Gureba Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği’ nde ihtisasa başlayıp 2008 yılında Genel Cerrahi Uzmanı olmuştur.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content