Sindirim Sistemi

Vücudumuz tıpkı bir orkestra gibidir. Nasıl ki bir orkestrada tüm enstrümanlar, tüm müzisyenler uyumlu olarak çalışıyorsa anatomimizde ki 11 ayrı sistemde aynı uyumlu çalışmaktadır. Her bir sistemin ayrı görevleri vardır. Vücudumuz bu sistemlerin işleyişi ile fonksiyonlarını yerine getirebilir durumdadır. Bizde bu sindirim sistemi nedir? Sindirim sistemi organları nelerdir? Sindirim sistemi rahatsızlıkları nelerdir gibi merak edilen soruların cevaplarını vermeye çalışacağız. 

Sindirim Sistemi Nedir?

Sindirim sistemi açıklama kısmında da belirttiğimiz gibi vücudumuzda bulunan on bir ayrı sistemden bir tanesidir. Tüm bu sistemlerin beslenmesine katkı sağlayan iki sistem; solunum ve sindirim sistemidir. 

Aynı zamanda bağışıklığın korunması ve güçlendirilmesi konusunda da sindirim sisteminin yeri büyüktür. Sistemi oluşturan organlar tüketilen besin ve gıdaları ayrıştırarak belli başlı vitaminleri sentezlerler. Bu vitaminler ise sağlıklı bir hayatın adeta anahtarı gibidir. 

Sindirim sisteminin ana görevi ise tüketilen gıdalardan vücudun fonksiyonlarını yerine getirebilecek enerjiyi almaktır. Tabi ki birazdan organlar kısmına geldiğimiz de sadece sindirim açısından değil bu gıdaların vücutta dışarıya atılmasına kadar işlevini devam ettirdiğini göreceğiz. Bu atılım öncesinde ise ağızdan alınan yiyecekler sırasıyla; yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsaktan geçer. Tüketilen gıdalar her bir organın görevini yerine getirmesi ile ayrışır ve son olarak anüs yoluyla dışarı atılır. Sindirim sistemini ve görevin i tanımladığımıza göre gelin birde bu sistemi oluşturan organlara ve görevlerine bakalım. 

Sindirim Sistemi Organları Nelerdir?

Bir üst başlık altında belirttiğimiz gibi vücudumuz on bir ayrı sistemin uyum içerisinde çalışmasıyla fonksiyonlarını yerine getirir. Aynı ilke aslında sindirim sistemi içinde geçerlidir. Sindirim sistemi de farklı görevlere sahip olan organlarımızın uyum içerisinde çalışmasıyla meydana gelir. Kendi içerisinde; üst sindirim organları, alt sindirim organlar ve yardımcı sindirim organları olarak üçe ayrılır. Gelin hep birlikte görevlerini inceleyelim. 

Üst Sindirim Organları 

Üst sindirim organları genel anlamıyla sindirimin başladığı organlardır. Pek çoğumuz bu organları ve görevlerini bilsek de yine de üzerinden geçmekte fayda var. 

Ağız: Sindirimin başladığı noktadır. İlk olarak tükürük yoluyla alınan yiyecekler burada ayrıştırılır ve enerji alımına başlanır. 

Yemek Borusu: Yemek borusu sindirim sistemini oluşturan ikinci organdır ve alınan yiyeceği mideye ulaştırmakla görevlidir. 

Mide: Sindirim sistemi deyince akla ilk gelen organ tabi ki midedir. Bunun sebebi de aslında sindirimin büyük bir bölümünün midede gerçekleşiyor olmasıdır. Yemek borusu sayesinde buraya ulaştırılan yiyecekler mide asidi ve enzimler yoluyla ayrıştırılır. Daha sonrasında ince bağırsağa gönderilir. 

İnce Bağırsak: Midede ayrıştırılan yiyeceklerden mineral ve vitamin alınması ince bağırsakta gerçekleşir. Tam anlamıyla enerji kazanımı burada gerçekleşir. 

Bu noktadan sonra sistemin devamını alt sindirim organları yerine getirmektedir. 

Alt Sindirim Organları

Üst sindirim organlarının alınan yiyecekleri ayrıştırmasının ardından vücuttan atılması işlemine geçilir. Alt sindirim organları görev olarak boşaltım sistemi organları ile bu anlamda benzerlik göstermektedir. İşte 

Kalın Bağırsak: Sindirim sisteminin her bir organı görevini yerine getirdikten sonra sistemin son diyebileceğimiz noktasına gelir. Hafif sıvı hale gelen yiyecekler kalın bağırsağın sonuna doğru katılaşır ve posa halini alır. Rektumun posa ile dolmasıyla da beynimiz otomatik olarak talimat verir.  

Anüs: Ağızda başlayan sindirim birçok organda yiyeceğin sentezlenip arda kalan posanın anüs yoluyla dışarıya atılması ile sonlanır. 

Yardımcı Sindirim Organları

Karaciğer: Karaciğer vücudumuzda birden fazla görevi yerine getiren organlardan bir tanesidir. Başlıca görevi ise; ince bağırsak tarafından emilen besinleri işlemektir. Bununla birlikte tüketilen besinlerin içerisinde ki zehirli maddelerin filtrelenerek vücuttan atılmasını sağlar. 

Pankreas: Pankreas organı yiyeceklerin ayrıştırılmasında gereken enzimleri karşılar. Kan şekerinin düzenlenmesinde aktif rol oynayan insülin hormonu da pankreas tarafından karşılanmaktadır. 

Safra Kesesi: Karaciğerden gelen safranın birikme noktası safra kesesidir. 

Sindirim sistemini oluşturan organlar ve görevleri bu şekilde sıralanmaktadır. Günümüzde sağlıksız beslenme sebebi dolayısıyla birçok sindirim sistemi rahatsızlığı da gözlemlenmeye başlamıştır. Başlıca sindirim sistemi rahatsızlıkları nelerdir gelin birlikte bakalım. 

Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları Nelerdir?

Günümüzde sağlıksız beslenme giderek yaygınlaşıyor. Özellikle fastfood gıda tüketiminin ve trans yağ kullanımının artması ile beslenme düzenimiz bir hayli bozuluyor. Hele ki buna birde hareketsizlik eklendi mi oluşan durum sindirim sistemi rahatsızlıklarına adeta davetiye çıkarıyor. Sıkça karşılaşılan sindirim sistemi hastalıkları şu şekildedir;

Reflü Hastalığı

Reflü hastalığı gündelik yaşantımızda karşılaşabileceğimiz hastalıklardan bir tanesidir. Sürekli tekrar etmeme koşuluyla birçoğumuz da yaşamıştır. Reflü mide içerisinde bulunan içeriğin bir üst sindirim organı olan yemek borusuna geri kaçması ile meydana gelir. Gündelik yaşam içerisinde nadiren gerçekleştiğinde fark edilmese de sıklıkla tekrar etmesi halinde doktorunuza başvurmanız tavsiye edilir.

Gastrit

Toplum içerisinde mide iltihabı olarak da bilinen gastrit ikiye ayrılır; akut gastrit ve kronik gastrit. Bu hastalığın oluşmasının başlıca sebebi besinler yoluyla mideye ulaşan bakterilerdir. Mide içerisinde bu bakteriler kaynaklı oluşan iltihaplanmalar gastrit olarak adlandırılır. 

Hazımsızlık

Gündelik yaşam içerisinde sıklıkla yaşadığımız bir sorundur. Hele ki düzensiz bir öğün akışımız var ise karşılaşma oranımız bir hayli yüksektir. Hazımsızlık karnın üst bölgesinde şişkinlik ve ağrı hissi ile kendini belli eder. Genellikle öğünlerin sonrasında karşılaşılır. Tedavisi ise doktor kontrolünde olmak şartıyla basittir. Çoğunlukla kullanılan yöntem öğün miktarlarını azaltmak, az az ama sık beslenme programını sağlamaktır. Tabi ki doktor tavsiyesi ile ilaç tedavisi de uygulanabilmektedir. 

Pankreas İltihabı

Sindirim sistemini oluşturan organların kısmında pankreasın sindirim enzimlerini salgıladığını açıklamıştık. Hayati organlarımızdan bir tanesi olan pankreasın farklı boyutlarda hasara uğraması durumunda iltihaplanma oluşabilmektedir. Bu hasar gerekli sindirim enzimlerinin ortaya çıkarılmamasını beraberinde getirip sindirim fonksiyonlarında düzensizliğe yol açar. Bu nedenle hastalıkta erken tanı önemlidir; teşhis edildiği andan itibaren de tedaviye başlanmalıdır. 

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığı sindirim sistemini oluşturan tüm organlarında meydana gelebilse de genellikle ince ve kalın bağırsakta iltihaplanma ile ortaya çıkar. Dikkat edilmemesi halinde hayati sağlık sorunlarına kadar götürebilen crohn hastalığı belirtileri gözlenmesi halinde doktora başvurulmalı ve gerekli tedaviye hemen başlanmalıdır. Tedavi yöntemi olarak ise genellikle özel diyetler veya ilaç tedavisi kullanılmaktadır. 

Kabızlık ve İshal

Gündelik yaşam içerisinde sıkça karşılaştığımız sağlık sorunlarından bir tanesi de kabızlık veya ishaldir. Kabızlık bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına bağlı olarak dışkılama sayısının azalmasıdır. Çağımızın problemli olan hareketsiz yaşam, yeterince sıvı tüketilmemesi ve sağlıksız beslenme kabızlığın başlıca sebepleridir. 

İshal ise kabızlığın tam tersidir. Dışkılama sayısında artış gözlemlenir. Dışkı yumuşak ve sıvı bir hal almaya başlar. Sürekli bir tuvalet ihtiyacı hissi oluşur. İki rahatsızlığında ana sebebi düzensiz beslenme olmakla birlikte tedavisi de tabi ki sağlıklı ve düzenli beslenme. Tabi ki iki hastalığında belirtilerinin gözlemlenmesi halinde doktorunuza başvurmanız tavsiye edilir. 

Bu yazımızda sizler için sindirim sistemi hakkında bilgiler vermeye çalıştık. Çağımızın pek çok alışkanlığı sindirim sistemi üzerinde olumlu veya olumsuz etki bırakabilmektedir. Eşsiz bir şekilde çalışan bu sistemi bozmamak için düzenli beslenmeye, egzersiz yapmaya ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmeliyiz. 

AboutDoç. Dr. Hasan Erdem
1976 Hatay doğumlu olan Dr. Hasan Erdem; 1996 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’ne girmiş ve 2002 yılında Tıp Doktoru olarak mezun olmuştur. Ardından İstanbul Bezmialem Vakıf Gureba Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği’ nde ihtisasa başlayıp 2008 yılında Genel Cerrahi Uzmanı olmuştur.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content