Türkiye’de ve Dünya’da Obezite Görülme Sıklığı Nedir?

Gündemin en büyük sağlık sorunlarından olan obezite, dünya çapında artış göstermeye devam ediyor. Halihazırda yürütülen çalışmalar bulunmakta ve obezite oranlarındaki artış bariz bir şekilde gözler önünde. Bu durumun toplumda da gözle görülür seviyelere gelmesinden sonra da tabi ki insanların aklında soru işaretleri kalmaya da başlıyor. Bizim görevimizse sizin bu sorularınıza aradığınız doğru cevapları vermek. Sayın Doç. Dr. Hasan Erdem ile güncel araştırmalar üzerine yaptığımız sohbette, Türkiye’deki ve dünya genelindeki obezite sıklığı üzerine konuştuk. Yaptığımız konuşmanın sonucunda da sizlere “Türkiye’de ve Dünya’da Obezite Görülme Sıklığı Nedir?” ‘Dünya’da Obezite Görülme Sıklığı Nedir?’ sorularının cevaplarını vermeye çalıştık. Yazımızda, dünya çapında ve Türkiye içerisinde yapılan araştırmaların güncel ve ulaşılabilir sayısal verilerine yer verdik. Dikkatle incelerseniz, son senelerde obezitenin geldiği noktayı görebilir ve sorunuza saydam cevaplar bulabilirsiniz.

Dünya’da Obezite Görülme Sıklığı Nedir?

Obezite günümüzde evrensel bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Gelişmiş veya gelişmemiş ülke gözetmeksizin, bütün ülkelerde kendini göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütünün yaptığı 12 yıllık MONICA çalışması, obezitenin yaklaşık %30 oranında bir artışta olduğunu göstermektedir. Obezitenin en yoğun olarak rastlandığı ABD’de (CDC) tarafından yönetilen ABD-Ulusal Beslenme ve Sağlık Araştırması çalışması 2003-2004 yılında obezite hastalığının erkeklerde %31,1, kadınlarda %33,2, 2005-2006 yılında da erkeklerde %33,3, kadınlarda ise %35,3 olduğunun saptandığı açıklanmıştır. Avrupa bölgesinde yetişkin bireylerde kilo ortalamasının üstünde olma oranı erkeklerde %32-79, kadınlarda ise %28-78 arasında değişim göstermektedir. Bu durumun en fazla olduğu ülkeler Arnavutluk, Bosna-Hersek ve İskoçya bölgesidir. Türkmenistan ve Özbekistan ülkelerinin oranı ise en düşük olarak açıklanmıştır. Bu ülkelerin obezite oranlarına gelirsek, erkekler %5-23, kadınlar %7-36 aralığında açıklanmıştır.

 

Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa’da obeziteye dair açıkladığı değerler:

Dünya Sağlık Örgütünün veri tabanına bakarsak, fazla kilolu olma durumu ve obezite Avrupa’da bulunan yetişkin bireylerde Tip 2 diyabetin %80’inin, kalp hastalıklarının %35’inin ve hipertansiyonun %55’inin sorumlusudur ve bunların yılda 1 milyonu aşkını ölüm ile sonlanmaktadır.  Eğer bir önlem alınmaz ve bu şekilde 1990’lar dönemindeki hızla devam ederse, Avrupa’da 2010 yılına kadar 150 milyon yetişkin, 15 milyon çocuk ve gelişme çağındaki kişilerin obezite hastalığına yakalanacağı öne sürülmektedir. Obez olma yatkınlığı çocuklarda çok daha yüksek seviyededir ve bu oranlar her geçen gün artış göstermektedir. Şu anki durum göz önünde bulunarak yapılan hesaplamalarda, 1970’ler zamanında elde bulunan seviyelerden 10 kat daha fazlasına sahibiz. ABD’de CDC ev sahipliğinde yapılan araştırma, çocukların ve gelişme çağındaki bireylerin obezite seviyelerinin değerlendirmesi sonucu 2003-2006 yılları aralığında 2-19 yaşlarındaki çocukların ve gelişme çağındaki bireylerin %16,3’ünün obez olduğu açıklanmıştır. Okul çağında olan çocuklarda iki cinsiyetin de fazla kilolu olma değerleri en yüksek olan ülkeler sırasıyla İspanya (%35) ve Portekiz (%32), en düşük olan ülkelerde ise Slovakya (%15), Fransa (%18), İsviçre (%18) ve İzlanda (%18) olarak görülmektedir.

VKİ (Vücut Kitle Endeksi) gibi boy ve kilo ölçümlerinin sonuçlarıyla elde edilen verilerin değerlendirildiği iki tane uluslararası büyük araştırma bulunmaktadır. İlki Avrupa’da 2003 senesinde 9 ülkenin dahil olduğu ve 11 yaşındaki çocukları üzerinde uygulanan “The Pro Children” araştırması olarak adlandırılır. Araştırmanın verdiği sonuçlara dayanarak fazla kilolu olma değerleri, erkeklerde kızlara kıyasla daha yüksektir. İkinci araştırma ise “Health Behaviour in School-Aged Children Survey (HBSC)” olarak adlandırılır. 41 ülkeyi kapsayan bu araştırmada 11, 13 ve 15 yaşlarındaki 3 grup üzerinde çalışılmıştır. Bu çalışmada 2001-2002 yılları dahilinde 13 yaş grubuna dahil kızlarda %24, erkeklerde %34 oranında fazla kiloluk; 15 yaş grubu ise kızlar %31, erkekler %28 fazla kilolu olarak saptanmıştır. Obezite oranlarına bakarsak 13 ve 15 yaş gurubundaki kızlar %5, erkekler %9 olarak açıklanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi bünyesinde Avrupa’da fazla kilolu olma durumu yetişkinlerde %30-80 aralığında, çocukların ve gelişme çağındaki bireylerinki ise yaklaşık %20 civarlarındadır. Bu kişilerinse yaklaşık olarak %30’u obez olarak değerlendirilmiştir. Obezite hastalığının bu denli büyümesi ve küresel anlamda kırmızı alarm verilmesi, dünya çapında insanlığı önlemler almaya itmiştir.

Türkiye’de Obezite Görülme Sıklığı Nedir?

Türkiye’de Obezite Görülme Sıklığı Nedir? Sorusunu yapılan yapılan bilimsel araştırmalar ile açıklamak mümkün.Türkiye İstatistik Kurumu’nun uyguladığı, “2019 Türkiye Sağlık Araştırması” verilerine dayanarak ülkemizdeki obezite oranı %21,1 olduğu açıklanmıştır. Bu verilere dayanarak, boy-kilo değerleri ile yapılan VKİ sonuçlarına bakıldığında 15 yaşındakilerin ve daha yaşlı kişilerin obezite değerleri 2016 yılından 2019’da kadar %1,5 arttığı görüldü. Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede ise kadınlarda %24,8 obezite ve %30,4 yüksek kiloluk oranları ortaya çıktı. Erkekler ele alındığında bu sayılar %17,3 ve %39,7 olarak açıklandı. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü ve Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yürütülmüş olan “Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması-2010” ön çalışma raporlarına göre Türkiye’de 0-5 yaşta obezite seviyesi %8,5 (erkek %10,1, kız %6,8) ve 6-18 yaşta obezite seviyesi %8,2 (erkek %9,1, kız %7,3) olarak belirlendi. 0-5 yaşta fazla kiloluk seviyesi %17,9, fazla kiloluk ve şişmanlık seviyesi de %26,4 olarak belirlendi. 6-18 yaşta fazla kiloluk seviyeleri %14,3 ve fazla kiloluk ve şişmanlık seviyeleri %22,5 olarak belirlendi. Kısacası sadece yetişkinlerde değil, çocuklarda da kilo sorunu yaşayanların oranları özellikle erken yaşta yüksek olarak gözükmekte.

 

AboutDoç. Dr. Hasan Erdem
1976 Hatay doğumlu olan Dr. Hasan Erdem; 1996 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’ne girmiş ve 2002 yılında Tıp Doktoru olarak mezun olmuştur. Ardından İstanbul Bezmialem Vakıf Gureba Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği’ nde ihtisasa başlayıp 2008 yılında Genel Cerrahi Uzmanı olmuştur.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content