Tüp Mide Ameliyatlarında Sonda takılıyor Mu?

Sonda, ameliyat esnasında ve sonrasında idrar yapmakta sorun yaşadığı ya da oral yolla beslenmekte güçlük çektiği takdirde doktorun verdiği talimatlarla takılan bir aparattır. 

Tüp mide ameliyatında müdahaleye edilen alan hem idrar yoluna yakın olduğu hem de doğ da kapsadığı için ‘Tüp mide ameliyatlarında sonda takılıyor mu?’ sorusunun yanıtını evet olarak verebiliyoruz. 

Tüp Mide Ameliyatlarında Sonda Neden Takılır?

İdrar sondası, genellikle ameliyat esnasında kullanılır. Ameliyat bitiminde çıkartılır. Tüp mide ameliyatlarında idrar kaçırma ile ilgili problemler çok sık değildir ve bu yüzden çok uzun süre kullanılması gerekmez.  Sadece bazı durmalarda sondanın takılı kalma süresi 1-2 gün uzatılır. Tüp mide ameliyatlarında nazogastrik sonda ise ameliyat sonrasında takılır. Takılma oranı daha düşüktür. Hastanın durumuna göre doktor tarafından belirlenir. 

Tüp Mide Ameliyatlarında Kullanılan Sonda Türleri Nelerdir?

Mevcut sonda türleri iki tanedir. Bunlardan biri çoğumuzun bildiği idrar sondasıdır. Bir diğeri ise nazogastrik sonda yani beslenme sondasıdır. İdrar sondası, ameliyat esnasında herhangi bir idrar kaçağının oluşmasını engellemek için kullanılır. Ameliyat sonrasında veya günlük hayatında çeşitli rahatsızlıklarda ve enfeksiyonlarda kaynaklı başta yaşlı ve felçli hastalar olmak üzere idrarlarını tutmakta güçlük çeken kişilere takılır. İdrar sondası takma işlemi ile nazogastrik sonda takma işlemi birbiriyle karıştırılmamalıdır. Her ikisi deneyim ve nitelik bakımından değişiklik gösteren tıbbi müdahalelerdir. Alanında uzman olan hemşire ve doktorlar tarafında takılmalıdır. 

Nazogastrik sonda (beslenme sondası), hastanın ağız yolu ile beslenmesinin mümkün olmadığı durumlarda kullanılan bir sonda türüdür. Burun ya da ağızdan mideye kadar uzanan bu sondanın takma işlemi fazlasıyla zorlu ve hasta için ağrılı olabilmektedir. Daha çok mide yıkama işlemi yapılırken kullanılır. Tüp mide ameliyatlarından sonra hastanın hastayı bekleyen sıvı, püre ve katı diyet dönemi olacak. Bu dönemlerde hasta, verilen talimatlar doğrultusunda beslenemediği takdirde ciddi problemlerin doğması muhtemel. Eğer hasta ağız yolu ile beslenemeyecek seviyeye gelirse nazogastrik sonda kullanılır. 

Tüp Mide Ameliyatlarında Sonda Takma İşlemi Nasıl Yapılır?

Sonda takma işlemi, erkelerde ve kadınlarda biyolojik yapılarından kaynaklı aynı şekilde yapılmaz. Sonda takma işlemi basit görünen bir tıbbi müdahale olsa da kanama ve enfeksiyon gibi riskler barındırır. Sonda aparatları tek kullanımlık olmalı ve sonda takarken kullanılacak malzemeler steril olmalıdır. Sonda takma işlemi yaklaşık 10 dk. sürmektedir. Sonda, takıldığında hastalarda ağrı meydana gelebilir. Bu sebeple sonda takılmadan önce soğutucu jel kullanılmalı ya da mesaneye rahat bir şekilde girebilmesi için gerekli malzemeler ile yağlanmalıdır.

Sonda takma işlemi yapılmadan önce muhakkak hasta ve hasta yakınları sürecin nasıl olacağı ve yapılacak işlemler hakkında bilgilendirilmelidir. Hasta sakin olmalıdır. Hastanın kasılması işlemi daha zor bir hale getirebilir. Hasta sırt üstü uzandıktan sonra kadınlarda vajina bölgesi steril tamponlar ile dezenfekte edilir kayganlaştırılan hortum üretradan içeriye sokulur. İdrar torbasını şişirmek için şırınga ile 10cc steril su eklenir. İdrar hortumunun hareket etmemesi için yatağa ya da hastanın bacağına sabitlenmesi ile işlem biter. Erkekler de ise prostat ile ilgili herhangi bir sorun varsa penis yan yatırılarak yapılır. Yine aynı şekilde gerekli tüm sterilizasyon işlemleri sırasıyla yapılır. Hortum penis ucundaki delikten içeriye sokulur. İdrar torbası şişirilir ve hortuma bağlanır. İdrar torbasının sık sık değiştirilmesi gereklidir. Bu işlemler tüp mide ameliyatlarında pek değişiklik göstermez. 

Nazogastrik (beslenme sondası) takma işlemi

Nazogastrik (beslenme sondası) sonda takma işlemi idrar sondası takma işlemine göre çok daha zor, uzun ve karmaşık bir işlemdir. Hastanın durumuna göre ağızdan ya da burundan takılır. Sondanın türü hastanın yaşına, cinsiyetine göre değişiklik gösterir. Özafagus (yemek borusu) kanamaları varsa kullanılacak sonda değişir. Ayrıca sondanın mide mukozasına yapışma ve tahriş etme riski olduğu için aralıklarla aspirasyon işlemi yapılır. Sonda takılırken hasta yutkunmada ve nefes almada zorlanırsa sonda geri çıkartılmalıdır. Nazogastrik sonda takılırken yemek borusunda darlık, kanama bozuklukluları gibi durumlarda sonda takılmamalıdır. Hastanın öğürme, kusma gibi reflekslerine hazırlıklı olunmalı.  Daha sonra sondanın ucunu kanca gibi kıvırıp burundan sokulur. Rahat geçebilmesi için Kayganlaştırıcı sürülmelidir. Tüp mide ameliyatlarında sonda özellikle sıvı diyet döneminde hasta ağız yolluyla beslenemiyorsa kullanılır. Ameliyat sonrası kaçak oluşursa; kaçağın büyüklüğüne göre nazogastrik sonda kullanılır. Hastanın durumu ağır ise damarda besleme işlemelerine başvurulur. 

AboutDoç. Dr. Hasan Erdem
1976 Hatay doğumlu olan Dr. Hasan Erdem; 1996 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’ne girmiş ve 2002 yılında Tıp Doktoru olarak mezun olmuştur. Ardından İstanbul Bezmialem Vakıf Gureba Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği’ nde ihtisasa başlayıp 2008 yılında Genel Cerrahi Uzmanı olmuştur.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content
Click to Hide Advanced Floating Content